Villa Marienboom

marienboom voorkant

Nieuw Marienboom

Geschiedenis over Villa Marienboom

Villa Mariënboom bevindt zich op de hoek van de Groesbeekseweg en de Schlatmeackerstraat en werd oorspronkelijk gebouwd in 1910 als hotel. Het hotel werd ontworpen door een Amsterdamse architect Jan Baanders (Nijmegen, z.d.).

Opening vond plaats in 1911. Het hotel bood destijds diverse voorzieningen aan, waaronder een benzinepomp en een tennisbaan (Van ReisgidsNijmegenUtrechtTrein, 2025).

Door de jaren heen heeft het gebouw verschillende eigenaren gekend, met wisselend succes. Sommige eigenaren wisten het hotel tot een geliefde bestemming te maken, terwijl anderen stuitten op financiële en organisatorische moeilijkheden. In 1911 keerde hij terug naar Amsterdam om samen te werken met zijn broer Herman in het architectenbureau H.A.J. en Jan Baanders, dat later bekend werd binnen de Amsterdamse Schoolbeweging.

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd de villa enige tijd in beslag genomen door de Duitse bezetters. Aan de overkant van de straat bevond zich meisjesinternaat Mariënbosch, dat was omgevormd tot militair hospitaal. De Duitse artsen en verpleegkundigen verbleven in de villa. Later, richting het einde van de oorlog, namen de geallieerden het pand over. De kleinzoon van een Ierse militair vertelde dat zijn grootvader tijdens Operatie Market Garden zwaargewond raakte en overleed in het hospitaal. Hij kreeg tijdelijk een graf achter de villa, voordat hij werd herbegraven op de militaire begraafplaats Jonkerbos in Nijmegen.

In de jaren vijftig, kort na de oorlog, kreeg Hotel-Pension Mariënboom een nieuwe functie als opvanglocatie voor Indische Nederlanders die na de soevereiniteitsoverdracht van Indonesië naar Nederland kwamen. Het diende als tijdelijke huisvesting, waar men kon acclimatiseren aan de nieuwe omgeving en cultuur. In 1959 kreeg de villa een andere bestemming en werd in gebruik genomen als kantoor van de Dienst Bescherming Bevolking, wat bijna drie decennia zo bleef.

Rond 1989 werd het pand verkocht aan de eigenaar van veilinghuis De Baak, dat er tot ongeveer 2003 gevestigd was. Vervolgens kwam het in handen van de familie Paes, die de villa als woonhuis gebruikte. In 2021 werd het opnieuw verkocht en in 2022 werd het gebouw verbouwd tot zes appartementen.

De naam van de villa verwijst naar het aangrenzende Mariënbosch: het bosgebied tussen de Bosweg, de Sophiaweg en speeltuin De Leemkuil, waar ook het voormalige meisjesinternaat Mariënbosch stond, tegenwoordig onderdeel van studentenhuisvester SSH&.

Mariënbosch ontleent zijn naam aan de zogenoemde Mariaboom, een linde die door de Nijmeegse historicus Klaas Bouwer werd herontdekt. Deze boom, ongeveer 150 jaar oud, staat op een heuvel nabij het huidige studentencomplex. Eerdere lindes op diezelfde plek zouden zelfs dateren uit de middeleeuwen. De boom, gewijd aan Maria, stond tegenover een Mariakapel uit circa 1470, gelegen aan wat toen al de Groesbeekseweg was, toen nog een zandpad.

Deze historische samenvatting is gebaseerd op het boek Bij de boom van Maria van Klaas Bouwer, uitgegeven door Boekhandel Roelants op 6 oktober 2020 (ISBN 9789074241427).